خاطرات من از شهر زیبای دوشنبه

نخستین آشنایی ام با یک شهروند تاجیکی، آشنایی با دانشمند بزرگ و عالم فرزانه کشور تاجیکستان استاد حکیم باختری در شهر کابل بود. ساحۀ شناخت و معرفتم با استاد باختری در یکی از اثر های گرانبهایش بنام ( پنجشیر سرزمین مرد خیز ) بیش تر و بیشتر شد. از لابلای صحبت های استاد باختری می کوشیدم در مورد جامعه تاجیکستان معلومات بدست آرم. هم چنان از طریق رسانه ها و از لابلای مطالب نوشته شده در سایت ها و کتابهای  تاریخی در باره مردم  تاجیکستان حرف های را شنیده و میدانستم که تاجیکستان بیست و دو سال می شود استقلال اش را از اتحاد جماهیر شوری به دست آورده و به عنوان یک کشور کوچک بیشتر از هفت میلیون جمعیت دارد . به این نکته نیز واقف بودم که 80 در صد جمعیت این کشور را قوم تاجیک و بقیه را اقوام ازبک، قرغز و . . . تشکیل می دهد. اما چیزی را که زیاد به آن آشنایی نداشتم به نوع فرهنگ و شیوه زندگی مردم این سرزمین بود. در آرزوی سفری به شهر دوشنبه بودم تاجیکستان.

 به اساس تفاهم نامه ی که قبلا بین کشور افغانستان و تاجیکستان به امضاء رسیده،  وزارت معارف تاجیکستان سالانه 50 بورسیه را در درشته های مختلف در اختیار کشور افغانستان قرار میدهد که خوشبختانه بتاریخ 19 اکتوبر 2013  مایان به تعداد 21 تن از استادان دانشگاه های افغانستان طی یک بورسیه رسمی  در رشته های مختلف جهت ادامه تحصیلات عالی در مقطع ماستری  وارد کشور زیبای تاجیکستان شدیم.  در روز های اول سفر مان به تاجیکستان استاد گران ارج حکیم باختری ما را به  آثار خانه ها و اماکن تاریخی شهر زیبای دوشنبه آشنا ساخت و از دیدن اماکن تاریخی و آثارخانه های بزرگ باستانی شهر دوشنبه لذت بردیم. 

از جمله بیست و یک تن استادان، هفت تن ما بنام های فضل احد احدی،  سمیع الله نبی پور، محمد صابر فیضی ، صلاح الدین سمندری و عبدالناصرملیار از دانشگاه کابل و احمد وحید تره کی و خانم تورپیکی نبی زاده از دانشگاه هرات شامل دوره ی ماستری بخش فرهنگ شناسی دانشکده دولتی صنعت بنام میرزا تورسون زاده،  معلمان دانشکده صنعت را همه  مردمان روشن و با فرهنگ ، همه دان ، مهربان و خوش برخورد یافتیم . آهسته آهسته با دانشجویان دانشگاه صنعت و سایر دانشگاه ها آشنایی پیداکردیم و از معرفت مان خوشحال شدند.

بعداز سپری نمودن مدت کوتاهی دریافتیم که کشور باستانی و تاریخی تاجیکستان رنگ و بوی رودکی، سامانی ، عینی، تورسون زاده ، قناعت و ده ها عالم دیگر  دارد و  حال و هوای  تاجیکستان، حال و هوای  شعر و ادب است.  دریافتیم که  مردم تاجیکستان همه مردمان با فرهنگ، علم دوست ، مهمان نواز اند  و برای آبادی و ترقی کشور شان تلاش بی شایبه می نمایند.

دید من از جامعه تاجیکستان یک دید روشن و سبز است . مردم تاجیکستان همه مردم پرتلاش و زحمت کش اند، خورد و بزرگ ، پیر وجوان و زن ، مرد شان برای آبادانی کشور شان کار میکنند.  دانشجویان شهر دوشنبه با دل و جان مشغول فراگیری درس اند و آروز دارند تا برای کشور نوپای شان مصدر خدمت شوند . شهروندان تاجیکستان به قوانین و مقررات کشور شان سخت احترام دارند که این بیانگر حس وطندوستی و میهن پرستی آنها است .  هنگام مقابل شدن با شهروند تاجیکی و خصوص با جوانان شان ، بجا آورد سنت پیامبر ( اسلام و علیکم ) نشانه ی اخلاق نیک و حمیده آنها است. همه مردمان آرام ، خوش برخورد و شیرین زبان اند. لهجه و نوع گویش و به کار گیری برخی اصطلاحات در زبان این مردم تقریباً با نوع گویش مردم بدخشان افغانستان شباهت دارد. طورنمونه اگر یاد وری نمایم بجای «بفرمایید» میگویند «مَرحَمت»، به جای «تشکر یا زیاد تشکر» میگویند: «رَحمَت یا رَحمَت کلان»، به جای اینکه «مریض هستم» میگویند: «کَسَل هستم»، به جای «حَرکت کنید یا بروید» میگویند «رفتن گیرید»، به جای «بخورید» میگویند «خوردن گیرید» که شنید این نوع گویشهای اصلی تاجیکی و  به لهجه ی شرین تاجیکی از زبان یک شهروند تاجیکی خیلی لذت بخش است. حس وطن پرستی و میهن دوستی در سیمای هرکدام آنها دیده می شود  و با  شهروندان افغانستان  به عنوان مشترکات فرهنگی، زبانی و دینی  نسبت به هر کشور همسایه دیگر شان برخورد نیک و دوستانه دارند.

من به عنوان یک شهروند افغانستان برای مردم با فرهنگ تاجیکستان موفقیت خواهنم و کشور زیبا تاجیکستان را سبز  آروز دارم و از خداوند بزرگ برای استاد حکیم باختری صحت و طول عمر می طلبم .

فضل احد احدی

استاد دانشگاه کابل و فعلا دانشجوی دوره ماستری بخش فرهنگ شناسی.

مقیم دوشنبه