X
تبلیغات
پرستوهای پر شکسته -

دره ی كرامان

كرامان دره ايست به فاصله ي ۵ km  كه خود در مركزيت ولسوالي دره موقعيت داشته كه از مركز ولايت در حدود 24 km در جنوب شرق ولايت پنجشير واقع گرديده است و نفوذ مجموعي آنرد حدود  1000 خانه تخمین گرديده است.

حدود اربعه ي آن از جانب شرق به كوه معروف آتال  و از جانب غرب به درياي عبدالله خيل و قريه ي پسگران و از طرف جنوب به كوه خرابه  و دره ي هزاره و از طرف شمال به كوه "زاك" "قلعچه ي حنيف" و قريه ي پوجاوه موقعيت دارد.

دره ي ياد شده متشكل از قريه هاي ذيل ميباشد.

قريه ي پاوي« قریه شکر الله خیل » .

قلعه ي تاريخي اسفند یار.

 قلعه ترخه.

 قريه ي سربندي.

 قريه ي نويجه.

 قريه ي قلعه نو.

 قريه ي پخ پایان.

قريه ي پخ بالا، .

قريه ي اسکنیاز.

 قريه ي خرابه،.

 قريه ي كرامان.

 قريه ي لوله.

 قريه ي سرپر

كه آخرين نقطه ي كرامان ميباشد.

دره ی کرامان متشكل از چهار قوم بنام هاي اسفنديارخيل، بخشي خيل، قوم زيزنده و قوم جلگه ميباشد. قوم اسفنديار پرنفوذ ترين قوم درین دره محسوب مي گردد.

زراعت این دره عبارت از گندم، جو، جواري، كچالو، باقلي، ماش، عدس، شرشم، شلغم و شبدر است و پيداروار سردرختي آن از قبيل توت، زردآلو، آلوچه، شفتالو، سيب، انگور و ناشپاتي  ميباشد. از اشجار غير ثمر مانند بيد، بيدار، سفيدار، و شلمك است كه در اعمار منازل آز آن استفاده به عمل مي آيد.

پیداوار كوهي آن شامل بشال، خنجك، بلك، سیاچوب، هفت پوست، پركندول، سياخار، بادام كوهي، گزك، بته ، بوتي و غوزبه كه همه در محروقات از آن بكار برده ميشود.

سبزيجات كوهي طبعی از قبيل سمارق، شري، سوهان، سانزي، پيازكوهي، سير كوهي، بولان، زيره، چكري « رواش» و ... در كوهاي آن به كثرت وجود دارد كه در فصل بهار در كوهها مي رويند.

نباتات طبي چون درونه، بوي مادران، كنوچه، خنكل، روف، خاكشير، پودينه، شلخه و غيره بوفرت يافت ميشود.

حيوانات اهلي آن عبارت از گاو ، گدي،  « گوسفند» بز، اسپ و مركب ميباشد.

اين قريه در قُرب جبال واقع گرديده است، بناً براي پرورش حيوانات مناسب است كه در فصل تابستان به ايلاق رفته تا در اين فصل جهت تربيت حيوانات خويش و محصولات  لبني آن استفاده به عمل آورند  و از طرف ديگر در قرأ  مربوط  حيوانات شان به زراعت آسيب نرسانند.

حيوانات وحشي از جمله گرگ، روباه، خرگوش، جيره، شغور، آهو، خرس و پلنگ دركوههاي آن ديده ميشود.

از طيور مثل مرغ خانگي، مرغ آبي ، كبك، سي سي، بودنه، كبك زرين، كبوتروحشي فاخته، شيخ باز، مرغ آبي وحشي، هدهد، و از اقسام  گنجشك مشاهده ميشود.

 زمستان سرد و پراز برف بوده، بهار و خزان معتدل و تابستان گوارا و پر از نشاط و سرسبزی دارد.

جنگلهاي طبيعي آن بنامهاي جنگل قاش نيلان، جنگل قاش بندولانه، قاش خرابه،  قاش غازی، قاش باریک، جنگل كفترخانه و جنگل لکلکمان ياد ميشود كه انواع واقسام درخت هاي بومي در جنگل ها موجود بوده كه به زيبايي و مناظر آن دره افزوده است.

چشمه هاي مشهور آن كه از لانه ي كوههاي مرتفع و از اعماق آن بطور شفاف زلال به زیر میریزد ،  در هر منطقه موجود است. مانند چشمه ي خرابه كه تقريباً 50 جريب زمين زراعتي ازآن آبياري مي گردد. دارای آب سرد و خوش مزه میباشد.

چشمه ي قد برابر كه در قسمت فوقاني دره موقعيت دارد و هر شخصيكه از آن يك مرتبه آب نوشيده باشد، به نوشيدن بارها آنرا فرا مي خواند.

چشمه ي جوكار يكي از چشمه هایست داراي آب وافر،  در صورتيكه عابرين از كنار آن عبور نمايند به ديدن و نوشيدن آب آن اندك توقف مي نمايند.

باقي چشمه ها مانند چشمه ي لوله، چشمه ي سرچنار، چشمه ي خربيد، چشمه ي كوركي، چشمه ي بصاد، چشمه ي خم، چشمه ي غايب مرده، چشمه ي ملابابا، چشمه ي چل، چشمه ي سربندي، چشمه ي جنگل قلعه ي ترخه و چشمه بابه گک در كنار درياي كه هر لحظه دل و گوش انسان را مي نوازد، قرار دارند.

مناطق مزبور داراي زيارتهاي مثل خواجه ي زيبان كه در قريه ی نويجه قرار دارد، به زيبايي آن قريه افزوده است.

زيارتيكه در بين زمين هاي زراعتي قلعه ي اسفنديار موقعيت دارد. بنام  زيارت مزار ياد ميشود كه مردمان پيشين آن قريه در آن آثار و علايمی از درجه ي شهادت آن حكايت داشتند.

زيارتيكه در بين قريه ي اسکنیاز واقع است به اسم زيارت " خواجه بابور ولي" ياد مي شود كه اهالي آن قريه  به زيارت نام برده عقيده خاصي دارند.

يك زيارت در پائين  قريه ي لوله واقع است که  بنام زيارت « خواجه نور»  ياد ميگردد. این زیارت  از شهرت بيشتری برخوردار نمي باشد.

درياي كه با زيبايی خاصي از رودخانه به پايين ميريزد، بنام مزار سرچشمه ياد ميگردد كه از جوار آن زيارت مشهور و محبوب مردم سرچشمه گرفته كه مردم در ايام تابستان در پهلوي زيارت و مبارك به آغيل مي نشيند.

يك زيارت ديگر در وسط دره يعني در منطقه باوره واقع بوده و به جز از اشخاص و افراد داراي ولايت از آن معلومات ارايه مي نمودند و بس.

كوههاي مشهور كرامان از جمله كوه آتال كلان ترين كوه داراي دره هاي خورد و كوچك ميباشد كه حيوانات وحشي در آن ديده ميشود و شكار چيان در آن كوه به شكار می پردازند. در قسمت ارتفاعات بلند آن كوه يك حوض زيبا داراي آب نيلگون بنام حوض مهم خان در بين دو كوه موقعيت داشته كه هم سرحد به قريه ي پشغور ولسوالي حصه اول ميباشد. جوانان و نوجوانان سالانه يك بار به ديدن آن حوض مي روند.

كوه يخدان يكي از كوههاي شامخ و پر از برف بوده كه در بين قريه ي خرابه و قريه ي باباعلي موقعيت دارد.

كوه نيلان مسمي به قلعچه ی حنيف نيز از جمله كوههاي بلند و سربه فلك آن مرزوبوم است كه بين دره ی كرامان و دره ی پوجاوه واقع گرديده است.

كوه شش قلچه اي كه در خلف قريه ی قلعه اسفنديار و قلعه ي ترخه قد برافراشته كه توسط اهالي اسبق آن ديار شش قلچه ي سنگي بناگرديده است كه يك منظره زيبا و ديدني را تشكيل داده است.

پيشه ي مردم كشاورزي، دام داري حيوانات، عده ي مشغول دوكانداري و عده ي ديگر در مركز مصروف كارهاي دولتي ميباشند.

اين دره شخصيت هاي نامدار و علماي مشهوری را در دامان خود پرورانيده است، از جمله مرحوم قاري صاحب نورمحمد مشهور به حافظي صاحب نخستين حافظ قرآن در سطح منطقه، مرحوم مولوي گل محمد عالم جيد منطقه، مرحوم مولوي نفيس محمد كه مدت زياد در بخشهاي تعليم و تربيه اولاد اين مرز و بوم و بخش قضاي آن ولسوالي خدمات شایانی را انجام دادند.

ملك عزت الله و ملا رستم شاعران خوش كلام و شيرين زبان سرزمين پنجشير و همچنان مرحوم مولانا محمد رسول که در علم سلوك  و مولانا شناسي دست بالا داشت.

يگانه موضوعی که در پیشرفت تعلیم و تربیه درین منطقه بايد از آن به خوبي ياد نمود، تاسيس ليسه ي عالي كرامان در سال 1367 توسط يك عده از مردمان  روشنفكر و علم پرور و جبهه ي مجاهدين پنجشير است كه خوشبختانه از زمان تاسیس تا كنون بیست و دونیم  دور فارغان خود را به جامعه تقديم نموده است .

مردم اين ديار در دلاوري و مهان نوازي جاي خاص خود را داشته و درسطح منطقه همه مردمان متدين، متمدن، مترقي و در هر عرصه مردمان عیار و  پيشگام اند.

فضل احد احدی

 

+ نوشته شده توسط فضل احد احدی در یکشنبه سوم مهر 1390 و ساعت 11:43 |


Powered By
BLOGFA.COM